Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của Đảng, là cơ sở để Đảng xác định chủ trương, đường lối và phương hướng phát triển đất nước. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng (năm 2021) tiếp tục khẳng định: “Kiên định và vận dụng, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; kiên định đường lối đổi mới của Đảng; kiên định các nguyên tắc xây dựng Đảng để xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa".
* Nâng cao nhận thức về “Sứ mệnh của giai cấp công nhân".
Giai cấp công nhân – chỗ dựa chính trị tin cậy của Đảng và hệ thống chính trị. Là lực lượng nòng cốt trong sản xuất, tạo ra của cải vật chất; là nòng cốt trong liên minh công - nông - trí thức, nền tảng của khối đại đoàn kết dân tộc.
Đồng Nai hiện là thủ phủ CN với 52 KCN, có 45 KCN đi vào hoạt động; tốc độ tăng trưởng nhanh, bền vững, bứt phá; cực tăng trưởng kinh tế cao, ổn định. Thu hút vốn đầu tư nước ngoài cao. Với gần 2.720 dự án đến từ 46 quốc gia và vùng lãnh thổ hoạt động đầu tư. Tính đến đầu năm 2026 sau khi sáp nhập 2 tỉnh Đồng Nai và Bình Phước số lao động là 680.000 người gồm lao động nhập cư và lao động địa phương. Trong quá trình hội nhập, công nhân chịu nhiều tác động từ mặt trái của kinh tế thị trường, mạng xã hội và văn hóa ngoại lai, dễ bị lôi kéo bởi thông tin xấu độc, nhất là khi thiếu nền tảng chính trị vững vàng. Một bộ phận công nhân còn thờ ơ với chính trị, thiếu hiểu biết về đường lối của Đảng, dễ bị kích động trong tranh chấp lao động, ảnh hưởng đến an ninh chính trị và trật tự xã hội. Do đó, việc nâng cao bản lĩnh chính trị cho công nhân Đồng Nai trở thành yêu cầu cấp thiết, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh hiện nay.
Công tác bồi dưỡng, nâng cao nhận thức chính trị, tư tưởng giúp công nhân hiểu rõ mục tiêu, lý tưởng của Đảng, nhận thức sâu sắc về vai trò lịch sử của giai cấp công nhân trong sự nghiệp xây dựng CNXH; từ đó, củng cố lòng tin, tinh thần đoàn kết và ý thức trách nhiệm chính trị của mỗi người lao động được tập trung triển khai trọng tâm là:
Tuyên truyền, giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh.
Như Lênin đã khẳng định: “Nhiệm vụ hàng đầu cho các Đảng Cộng sản là phải thuyết phục cho đa số nhân dân thấy được sự đúng đắn của cương lĩnh và sách lược của mình".
Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh sẽ trang bị cho công nhân thế giới quan, phương pháp luận đúng đắn để công nhân bước lên vũ đài chính trị, tự tin thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình. Do vậy, giáo dục về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nội dung trọng tâm nhất trong giáo dục chính trị cho công nhân. Trong giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, giáo dục sứ mệnh lịch sử của GCCN là nội dung rất quan trọng. Nội dung giáo dục sứ mệnh lịch sử cho GCCN bao gồm: giáo dục sứ mệnh lịch sử của GCCN toàn thế giới nói chung và giáo dục sứ mệnh lịch sử của GCCN Việt Nam nói riêng.
Giáo dục đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước
Chủ nghĩa Mác - Lênin được Hồ Chí Minh vận dụng sáng tạo vào Việt Nam và được cụ thể hóa trong đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Vì vậy, nhiệm vụ của công tác giáo dục chính trị cho GCCN Việt Nam không chỉ giáo dục về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh mà còn phải tuyên truyền, phổ biến về đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, đặc biệt là những chủ trương, chính sách, pháp luật liên quan trực tiếp tới công nhân. Bởi vì, “Giai cấp công nhân là cơ sở xã hội của Nhà nước đang thực hiện bước quá độ từ chủ nghĩa tư bản sang chủ nghĩa xã hội".
Bên cạnh việc giáo dục đường lối của Đảng thì công nhân cần được giáo dục chính sách, pháp luật của Nhà nước. Công nhân cũng là một công dân gương mẫu, là một người lao động tích cực của nước nhà thì ai cũng phải “gương mẫu chấp hành pháp luật của Nhà nước và kỷ luật của các đoàn thể cách mạng của quần chúng mà mình tham gia". Mục đích của việc giáo dục chính sách, pháp luật của Nhà nước tới công nhân là để họ từng bước tạo dựng thói quen tuân thủ pháp luật, thực hiện tốt những nghĩa vụ của mình, nêu cao tinh thần làm chủ, sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật. Điều này giúp công nhân biết cách bảo vệ quyền lợi chính đáng của bản thân, xây dựng quan hệ lao động hài hòa, giảm thiểu xung đột trong mối quan hệ với người sử dụng lao động và cả trong các mối quan hệ xã hội.
* Giáo dục tinh thần làm chủ cho công nhân
Nhà nước Việt Nam là Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân, mọi người dân đều là người chủ của đất nước. Giai cấp công nhân còn là giai cấp lãnh đạo nên họ phải là giai cấp tiên phong trong việc thể hiện vai trò của người làm chủ. Nếu như tinh thần là chủ thể hiện vị thế lãnh đạo của giai cấp công nhân thì tinh thần làm chủ thể hiện trách nhiệm, nghĩa vụ của công dân - công nhân. Nhà nước Việt Nam mới, là nhà nước mang bản chất GCCN, do vậy, GCCN giữ vai trò lãnh đạo cách mạng, là người lãnh đạo đất nước nên công nhân phải thấm nhuần ý thức làm chủ. Giáo dục ý thức làm chủ cho công nhân phải thực hiện mục tiêu tuyên truyền để công nhân nhận rõ trách nhiệm của mình khi ở cương vị là chủ đất nước. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nhấn mạnh: Nhiệm vụ của công nhân và công đoàn hiện nay là xây dựng chủ nghĩa xã hội. Muốn thế, Công đoàn phải tổ chức, giáo dục, lãnh đạo công nhân đẩy mạnh tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm để hoàn thành và hoàn thành vượt mức kế hoạch của Đảng và Chính phủ đề ra.
* Giáo dục đạo đức cách mạng
Theo Hồ Chí Minh “đạo đức là gốc của người cách mạng" nên mọi đối tượng quần chúng nhân dân phải thấm nhuần đạo đức cách mạng, riêng với giai cấp công nhân - giai cấp lãnh đạo thì càng phải rèn luyện, thấm nhuần đạo đức cách mạng. Do đó, về đạo đức vô sản, công nhân phải hiểu mình là chủ xí nghiệp, chủ nước nhà, hiểu lao động là vẻ vang, phải giữ gìn của công, chống tham ô lãng phí, phải bảo vệ kỷ luật lao động, phải thi đua làm tốt, nhiều, mau, rẻ. Chú trọng giáo dục tinh thần yêu lao động; thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí; bồi dưỡng chủ nghĩa tập thể, chống chủ nghĩa cá nhân cho công nhân.
* Giáo dục tinh thần đoàn kết
Giáo dục tinh thần đoàn kết trong nội bộ GCCN là cơ sở cho việc phát huy vai trò lãnh đạo của GCCN. Trước khi là lực lượng nòng cốt đoàn kết trong khối liên minh công nhân, nông dân và đội ngũ trí thức thì bản thân công nhân phải đoàn kết, gắn bó. Cùng với đó, thực tiễn cách mạng Việt Nam chứng minh: Đoàn kết trong nội bộ GCCN, trong liên minh công nhân, nông dân, trí thức thì chưa đủ, cách mạng cần lực lượng lớn mạnh nên công nhân cần đoàn kết rộng rãi. Đảng Cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của GCCN Việt Nam, đại biểu trung thành lợi ích của GCCN, nhân dân lao động và của cả dân tộc. Đảng mang bản chất GCCN và sự lớn mạnh của GCCN là điều kiện tiên quyết bảo đảm thành công của công cuộc đổi mới, CNH, HĐH đất nước dưới sự lãnh đạo của Đảng. Do đó, việc xây dựng GCCN lớn mạnh, trong đó công tác giáo dục chính trị là một nội dung tất yếu trong việc xây dựng GCCN lớn mạnh trong thời kỳ hội nhập hiện nay.
Như vậy, các nội dung giáo dục chính trị cho công nhân hiện nay đã góp phần nâng cao bản lĩnh chính trị, ý thức giai cấp; Tăng khả năng “miễn dịch" trước thông tin sai trái và góp phần ổn định quan hệ lao động.
* Giải pháp nâng cao bản lĩnh chính trị cho công nhân Đồng Nai góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
Thực tế hiện nay một bộ phận công nhân thiếu hiểu biết chính trị, ít tham gia sinh hoạt đoàn thể; một số bị ảnh hưởng bởi thông tin tiêu cực, lệch lạc trên mạng xã hội. Vẫn còn tồn tại hình thức tuyên truyền đôi khi còn khô khan, thiếu hấp dẫn; chưa phù hợp với trình độ, tâm lý của công nhân; Cấp ủy, công đoàn cơ sở ở doanh nghiệp FDI còn yếu, chưa phát huy tốt vai trò định hướng tư tưởng. Đời sống, thu nhập, chỗ ở, giờ làm việc kéo dài khiến công nhân ít có điều kiện tham gia sinh hoạt chính trị – văn hóa.
Để khắc phục những hạn chế trên; đồng thời để nâng cao bản lĩnh chính trị cho công nhân Đồng Nai cần tập trung một số giải pháp sau:
Trước tiên cần xác định nội dung, nhiệm vụ trong tâm là tuyên truyền, nâng cao nhận thức để bản thân công nhân hiểu rõ vai trò, nhiệm vụ và “Sứ mệnh của giai cấp công nhân Việt Nam".
Văn kiện Đại hội XIII của Đảng xác định: “Xây dựng giai cấp công nhân lớn mạnh, có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ cao, là lực lượng tiên phong trong sự nghiệp CNH, HĐH". Văn kiện đại hội Đnagr lần thứ XIV tiếp tục khẳng định sứ mệnh của giái cấp công nhân Việt Nam: Xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam lớn mạnh, hiện đại, có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ cao; là lực lượng tiên phong trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Bản lĩnh chính trị đối với công nhân là sự kiên định lập trường, vững vàng tư tưởng, có khả năng phân biệt đúng – sai, tin tưởng tuyệt đối vào Đảng, Nhà nước, con đường đi lên xã hội chủ nghĩa; thể hiện qua: nhận thức chính trị đúng đắn, hành động tích cực, thái độ chủ động trước thông tin sai trái, và tinh thần trách nhiệm trong lao động, đời sống xã hội. Là nền tảng giúp công nhân định hướng hành động đúng đắn, không bị dao động trước biến động kinh tế, xã hội. Là “lá chắn tư tưởng" bảo vệ Đảng trước âm mưu “diễn biến hòa bình", “tự diễn biến", “tự chuyển hóa" và là cơ sở để hình thành giai cấp công nhân “vừa hồng vừa chuyên", đáp ứng yêu cầu phát triển công nghiệp hiện đại.
Trước hết, cần xác định nhiệm vụ trọng tâm là công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức chính trị cho công nhân. Mục tiêu là giúp công nhân hiểu rõ vai trò, vị trí và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam – lực lượng xã hội tiên phong, giai cấp lãnh đạo cách mạng thông qua Đảng Cộng sản Việt Nam; là lực lượng sản xuất chủ yếu, gắn liền với công nghiệp hóa, hiện đại hóa và là nòng cốt trong khối liên minh công – nông – trí thức, nền tảng vững chắc của Nhà nước ta. Khi hiểu rõ vị trí ấy, công nhân sẽ hình thành niềm tự hào, tự tin, trách nhiệm chính trị, gắn bó với doanh nghiệp và tổ chức Đảng, có “sức đề kháng tư tưởng" vững vàng, không bị lôi kéo, kích động, trở thành lực lượng tuyên truyền viên tích cực, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Công tác tuyên truyền cần làm rõ giá trị khoa học, cách mạng và nhân văn của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đặc biệt là luận điểm về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân – lực lượng xã hội tiên phong xóa bỏ áp bức, bóc lột, hướng tới xã hội công bằng, nhân văn. Khi được trang bị lý luận đúng đắn, công nhân sẽ nâng cao bản lĩnh chính trị, kỷ luật, tinh thần trách nhiệm, chủ động học tập, sáng tạo, làm chủ khoa học – công nghệ, đóng góp vào sự nghiệp xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam hiện đại, lớn mạnh.
Đồng thời, cần nhấn mạnh vai trò của Đảng – đội tiên phong của giai cấp công nhân, bảo đảm cho giai cấp thực hiện thắng lợi sứ mệnh lịch sử của mình; gắn công tác giáo dục chính trị với xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh và củng cố niềm tin của công nhân vào con đường đi lên chủ nghĩa xã hội mà Đảng, Bác Hồ và nhân dân ta đã lựa chọn. Nếu công nhân thiếu hiểu biết về Đảng, Nhà nước, về sứ mệnh giai cấp, họ dễ rơi vào tâm lý “làm thuê", “đứng ngoài chính trị", dễ bị lôi kéo, kích động khi có tranh chấp hoặc thông tin xuyên tạc, xấu độc.
Tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước liên quan đến người lao động là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, góp phần củng cố niềm tin, định hướng hành động và gắn lợi ích của công nhân với lợi ích quốc gia, dân tộc. Nội dung trọng tâm là phổ biến các nghị quyết của Đảng về giai cấp công nhân như Nghị quyết số 20-NQ/TW (khóa X), Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng; cùng các chính sách, pháp luật của Nhà nước liên quan trực tiếp đến người lao động như Bộ luật Lao động, Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Công đoàn, Luật An toàn, vệ sinh lao động... Thông qua đó, giúp công nhân hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình, hình thành văn hóa pháp luật, niềm tin chính trị vững vàng, góp phần ổn định quan hệ lao động, tăng cường đối thoại trong doanh nghiệp, xây dựng môi trường làm việc hài hòa, ổn định và tiến bộ, đồng thời đưa nghị quyết của Đảng đi vào cuộc sống, “thấm" đến từng phân xưởng, nhà máy, khu công nghiệp.
Chủ động cung cấp thông tin, nhận diện, phân tích âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch: Đồng Nai là địa bàn trọng yếu trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của đảng ta, với các đặc điểm đặc thù về địa bàn, tôn giáo, dân tộc, tập trung nhiều doanh nghiệp FDI, nên công tác đấu tranh phản bác thông tin sai trái trong công nhân được Thành ủy chỉ đạo chặt chẽ. Công nhân là đối tượng các thế lực thù địch, phản động thường xuyên lợi dụng để thực hiện âm mưu chống phá, diễn biến hòa bình, phá hoại nền tảng tư tưởng của Đảng với thủ đoạn ngày càng tinh vi. Giáo dục cảnh giác với các luận điệu xuyên tạc trên mạng xã hội, các tổ chức phản động lợi dụng vấn đề “tự do - dân chủ" để kích động đình công, bãi công. Đây là nhiệm vụ trọng tâm của nhiệm vụ bảo vệ Nhân dân, bảo vệ công cuộc xây dựng, đổi mới đất nước, giữ gìn môi trường ổn định, hòa bình để phát triển.
Xây dựng bản lĩnh chính trị gắn với chăm lo đời sống vật chất, tinh thần, nâng cao trình độ mọi mặt cho công nhân: Giải quyết kịp thời vấn đề việc làm, nhà ở, phúc lợi xã hội để công nhân yên tâm lao động, gắn bó với doanh nghiệp. Khi đời sống được bảo đảm, niềm tin chính trị và ý thức gắn bó với Đảng sẽ được củng cố bền vững. Công đoàn các cấp ở Đồng Nai đã chủ động phối hợp với chính quyền, doanh nghiệp chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho công nhân thông qua việc xây dựng các thiết chế văn hóa như khu vui chơi, thư viện, nhà trẻ, sân thể thao, nhà ở, hỗ trợ học tập, giúp đỡ lúc khó khăn, hoạn nạn. Một số doanh nghiệp lớn như Pouchen, Taekwang, Changshin, Pousung, Phong Thái... đã đầu tư xây dựng cơ sở vật chất khá quy mô, góp phần cải thiện đời sống công nhân. Đổi mới hình thức tuyên truyền, giáo dục chính trị, pháp luật, kỹ năng sống gắn với nhu cầu thực tế của công nhân.
* Ứng dụng chuyển đổi số trong tuyên truyền bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
Bên cạnh nội dung phong phú cần quan tâm đa dạng hóa hình thức tuyên truyền cho công nhân, trong đó ứng dụng chuyển đổi số là hướng đi tất yếu.
Mục tiêu là giúp công nhân hiểu rõ sứ mệnh, vai trò của giai cấp công nhân Việt Nam, từ đó nâng cao bản lĩnh chính trị, vững vàng trước các luận điệu sai trái, thù địch, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Cần đa dạng hóa hình thức tuyên truyền trên nền tảng số. Công tác tuyên truyền phải tận dụng ưu thế của các nền tảng hiện đại như Zalo, Facebook, TikTok, YouTube, cùng các ứng dụng nội bộ doanh nghiệp như Zalo OA, Radio công nhân, hay các infographic, talkshow, phim ngắn mang tính trực quan. Nội dung cần hướng đến tiêu chí “dễ hiểu – dễ nhớ – dễ làm theo", tránh cách diễn đạt nặng về lý luận, khô cứng. Thay vào đó, biến nội dung chính trị thành những câu chuyện thực tế, tình huống cụ thể, mang hơi thở đời sống công nhân.
Linh hoạt trong kết hợp “giáo dục lý luận" với “chăm lo lợi ích". Thực tiễn cho thấy, khi công nhân được quan tâm đầy đủ về phúc lợi, điều kiện làm việc, môi trường sống, họ sẽ có tâm thế cởi mở, sẵn sàng học tập và tin tưởng vào tổ chức. Tại Đồng Nai, các mô hình như “Phiên chợ công nhân – Hiểu chính sách, nhận phúc lợi", “Ngày pháp luật trong khu công nghiệp" đã chứng minh hiệu quả rõ rệt. Những hoạt động này vừa phổ biến kiến thức chính trị, pháp luật, vừa chăm lo đời sống, tạo sự gắn bó và niềm tin giữa người công nhân với tổ chức Đảng, Công đoàn và chính quyền.
Hướng đến xây dựng môi trường truyền thông số trong doanh nghiệp Đồng Nai. Hiện nay, nhiều doanh nghiệp FDI tại Đồng Nai đã tiên phong trong việc xây dựng môi trường truyền thông số nội bộ, thông qua App công nhân, Zalo OA, Fanpage, Radio nội bộ... để phổ biến thông tin về chính trị, chính sách phúc lợi và gương công nhân tiêu biểu. Công đoàn Đồng Nai cũng đã triển khai nhiều cuộc thi trực tuyến sáng tạo, như: Tìm hiểu các kỳ Đại hội Công đoàn Việt Nam, Tìm hiểu Nghị quyết của tổ chức Công đoàn... được tổ chức thông qua các nền tảng số, áp dụng mini game quiz trên Zalo, thi trắc nghiệm nhanh... Những hoạt động này không chỉ giúp lan tỏa kiến thức chính trị mà còn tạo sân chơi bổ ích, hấp dẫn, phù hợp với nhịp sống công nhân trẻ. Nội dung truyền đạt nên được thể hiện bằng video ngắn, trò chơi trắc nghiệm, hình ảnh minh họa, giúp công nhân học tập thuận tiện ngay trên điện thoại, trong thời gian ngắn giữa các ca làm việc.
Nâng cao bản lĩnh chính trị cho công nhân không chỉ là trách nhiệm của tổ chức Đảng, chính quyền, công đoàn, mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Khi có bản lĩnh chính trị vững vàng, người công nhân sẽ trở thành “pháo đài tư tưởng", kiên định trước mọi âm mưu “diễn biến hòa bình", góp phần xây dựng giai cấp công nhân yêu nước - trí tuệ - kỷ luật - sáng tạo - trung thành với Đảng. Đây chính là nền tảng vững chắc để bảo vệ tư tưởng của Đảng từ bên trong giai cấp tiên phong của Đảng ta.
ThS: Trịnh Thị Tình
Giảng viên khoa xây dựng Đảng – Trường Chính trị Thành Phố